Zelfbouw scooter project

Winterse wrakduik

2009-12-21T16:03:00.000-08:00

Wrakduiken in het Oostvoornsemeer. Vroeger de roemruchte doorgang richting de Rotterdamse haven. Cor, Edmund, Ferry en Peter trotseerden de kou voor een Hollandse wrakduik.

«Kou is een emotie.. Zit tussen je oren!» grapt mijn duikmaat als we over een zon overgoten Oostvoornemeer kijken. Het is negen graden onder nul.

Ik probeer me een voorstelling te maken hoe het hier vroeger geweest moet zijn. Voor onze voeten ligt een waar scheepskerkhof onder het zand verscholen. In het verleden was hier de beruchte ondiepe passage van de Noordzee, naar de haven van Rotterdam. Op deze plek verloren 14 zeelieden het leven toen het stalen stoomschroefschip Littlebeck in zwaar weer vastliep, en door de golven overwonnen werd. Zeventien jaar later, in 1903, strandt de stoomtrawler Germaine op dezelfde zandbank in de Maasmonding en verliest eveneens het gevecht tegen de elementen.

De restanten van deze schepen zijn ons doel voor vandaag. De stoommotor van de Germaine is het anker van de grote gele boei oost van ons. Het plan is om bij deze boei af te dalen en over de bodem terug naar de steiger van slag Baardmannetje duiken. We maken ons klaar voor de duik. Er wordt extra onderkleding aangetrokken en extra lood op de set geplaatst. Ook gebruiken we vandaag drooghandschoenen om de handen comfortabel warm houden.

Afgesproken wordt dat we na maximaal 45 minuten de terugweg aanvangen. We verwachten dat ons na de duik nog een fikse afkoeling te wachten staat.

Het water is lekker helder als we met z’n vieren naar de boei zwemmen. Aan de oppervlakte kunnen we delen van het wrak al zien liggen. Na het afdalen ontspan ik me met een zucht en realiseer me dat dit de genomen moeite dubbel en dwars waard is. Wat is het prachtig om in het heldere water tussen al de wrakdelen rond te scharrelen. Het motorblok is een groot herkenbaar apparaat waarvan de krukas open en bloot te bezichtigen is. Dit is het meest oostelijk gelegen deel van het wrakveld.

Een stukje west komen we bij de kiel van de Germaine. Grote stukken beplating en spanten komen uit de diepte over de zandhelling omhoog. De schroef ligt beneden naast de kiel wat verborgen in het zand. Op de weg naar boven steken her en der stukken staal uit het zand. Boven ons breken de zonnestralen door de oppervlakte en met het groen blauwe water maakt dit het plaatje betoverend. Een teamlid steekt zijn duim omhoog wat voor ons alle vier betekent dat we terug naar de steiger gaan. Ondiep duiken we langs de brokstukken van de Littlebeck.

Alleen de uit het zand stekende wrakstukken herinneren nog aan de ramp van ruim een eeuw geleden. Onder de steiger worden we begroet door twee forellen. Deze vissoort is in het meer uitgezet en kan zich, ondanks het hoge zoutgehalte van de plas, redelijk handhaven.

Als we het water uitstappen, wordt één van ons direct door de kou gegrepen. Een lek droogpak blijkt de reden te zijn van de duim. We strippen hem uit zijn natte kleding en helpen hem in een warm kloffie te komen. Gelukkig had hij op tijd aangegeven de duik af te breken. Onder deze omstandigheden moet je onderkoeling serieus nemen. We trekken onze stijf bevroren pakken uit en kruipen even later de warme auto’s in. Bij slag Stormvogel sluiten we de duik af met een lekker warm hapje eten en drinken. De geschiedenis van de wrakken, de weersomstandigheden en het prachtige onderwaterpanorama maken ook van deze duik in de winter een bijzondere ervaring.

Foto's: Cor Kuyvenhoven

Opvoeren

2009-12-05T15:30:00.000-08:00

Ik ga mijn scooter definitief een upgrade geven met vier van deze accu’s:

24V 10AH V2.5 LiFePO4 Battery Pack

Die passen perfect in de scooter en is zowel als 24v als 48v in te zetten.

Ook kan ik dan een mini speer/wrak mobiel maken met twee accu’s i.p.v. vier.

Mail uit China:

Hi Peter,

Thanks for your email.
Yes, we can make our v2.5 24v20ah pack in that size, 100x105x300mm.
105mm x Wortel 2 geeft ongeveer 150mm diagonaal. Het past dan goed in de body van rond 174mm. Lengte van 600mm is ook geen probleem.

Dus twee lange slanke 24v20Ah paketten is zonder extra kosten mogelijk. Scheelt weer $140 ten opzichten van vier keer 10Ah. Verzenden zal iets van $200 pp gaan kosten.

Polen een spoelen

2009-10-28T15:17:00.000-07:00

Vanavond wat interessante site's doorgenomen over de werking en het zelf bouwen van borstelloze motoren:

Gertjan Kool brushless projecten

Powercroco brushless motoren selber konstruieren und bauen

Onze Kollmorgen heeft 16 magneetpolen op de rotor en 18 spoelen op de stator. In de eerder geplaatst filmpjes op pagina 55 wordt in het eerste filmpje door de auteur verteld dat er 16 polen in de oude magneet verborgen zitten en even zoveel in de nieuwe. Op het eind van het tweede filmpje kan je de rotor en stator goed tellen.

Men zegt dan dat het een 18N/16P borstelloze motor is. Dat is een normale verhouding.

Terug naar onze RPM meting met de Oracle datalogger.

Ik had hem de afgelopen duiken op zes polen staan. Dan wordt gemiddeld 1700 RPM gelogd. 16 Pulsen per rotatie in plaats van 6 geeft dus 1700 * 6/16 = 640 RPM onderwater.

Dit zijn twee mod's die ik nog kan doen met deze low bud motor. Externe cotroler en dan op hoog voltage en sterkere magneten plaatsen:

Burn time

2009-10-25T15:14:00.000-07:00

Nadat we de eerste tochtjes met onze scooters gemaakt hebben kunnen we wel concluderen dan de motor voorlopig sterk genoeg is. Het toerental onderwater is steeds gelijk. Zo'n 550 RPM. Ik denk dat dit het maximaal door de motor te leveren toerental is met volledige spoed en D12-droogpak duiker. Ik kan nu goed meekomen met Gavin's en DiveX Sierra scooters.

Met de loodgel accu's kunnen we zo'n 50 minuten scooteren. In die tijd kunnen we ongeveer twee kilometer afleggen. Dat is voor de komende maanden meer dan voldoende gezien de water temperatuur. Maar voorzichtigaan gaan we wel op zoek naar meer burn time.

Een zoektocht op het internet leverde een goede site op van een producent van NiMh accu's voor o.a. scooters: Rabbit SuperCells

Die is zo vriendelijk om ook de technische tekeningen van die accupacks te publiceren. Nu is dat geen rocket science maar toch..

Nu nog de M-size NiMh batterijen van 25Ah+ /stuk zien te vinden. Ze zijn op dit moment overal out of stock..

De Zeelandbrug: 3e pijler.

2009-10-18T14:54:00.000-07:00

Vandaag met Christian een erg mooie duik naar de derde pijler van de zeelandbrug gemaakt.

Geweldig om bij de pijlers door die scholen harders te varen! Ook nog pijlinktvissen gezien. Hier het datalog van deze duik:

Het eerste stukje werd de motor zwaar op de proef gesteld omdat ik Cork naar de tweede pijler gesleept heb..

Dreischor: parking - molens - parking

2009-10-12T15:10:00.000-07:00

Gisteren heb ik samen met pKuyper een mooie tocht in de Grevelingen gemaakt met onze zelf gemaakte scooters. Van de reef balls langs het gemaal naar de molens en weer terug. Een stuk van twee kilometer. We kunnen toch wel concluderen dat deze accu's 50 minuten burn time kunnen leveren. Leuk voor deze stukjes langs de kant maar onvoldoende voor het echte werk:

Dit was trouwens mijn hightech oplossing om snel en nauwkeurig te bepalen hoeveel trimlood nodig is en waar ik dat in de scooter moet plaatsen:

Koppelingsplaatjes gieten

2009-10-12T14:31:00.000-07:00

pKuyper heeft tijdens het testen zijn slipkoppelingsplaat versleten. Dat was te verwachten omdat die vaker blijken te sneuvelen. Zeker als de slip wat te veilig staat afgesteld. In een eerder bericht gaf Gertje terecht aan dat dat een zwak onderdeel is. Bij de WKPP en EKPP gebruikt men aluminium replica's die tegen een stootje bestand zijn. Die alu platen zijn echter alleen voor Gavin propellers te krijgen en die zijn dan twee keer zo duur als een complete propeller van Dive-x.. Wij zochten dus een oplossing en die heb ik gevonden: Een replica van tin.

Dat materiaal is naar mijn verwachting voldoende sterk en laat zich bij lage temperatuur prima gieten. Ik heb als ventje al wat ervaring opgedaan met tin en lood gieten. Als fanatiek visser maakte ik mijn eigen kunstaas en werplood. Ik maakte toen mijn mallen van gips. Dus ik ben met die beproefde methode aan de slag gegaan met deze mal als resultaat:

Helaas kreeg ik ze niet vochtvrij waardoor tijdens het gieten stoom ontstaat wat door de tin heen opborrelt. Het resultaat was niet bruikbaar. Opzoek naar ander mal materiaal dus.

Via een modelbouwgroep op het internet kwam ik in contact met FormX. Specialisten op dit terrein. Een belletje naar die heren maakte me duidelijk dat hittebestendig siliconen met titanium harder de oplossing is in dit gevalletje. Afgelopen week een pot van die handel aangeschaft en aan de slag daarmee. Werkelijk pracht materiaal voor deze klus:

Nu een etmaal laten uitharden en dan gaan we wat tin er in gieten.. Epoxy kan er ook in. Ik ben benieuwd.

De laatste loodjes

2009-07-20T14:19:00.000-07:00

Dit weekend heb ik mijn scooter afgemaakt en uitgetest. Hier een verslagje van de afgelopen dagen.

De werkzaamheden begonnen met het in elkaar zetten van het motorhuis:

Om de boel netjes in elkaar te houden gebruik ik nogal wat smeerseltjes: kopervet, thermische contactpasta, Locktite en siliconenvet.

Met een splitpen de as borgen op de motoras, lager er in, koelpasta op het contactvlak en met m6 draadeinden en dopmoeren de motor op het huis vast gezet.

De buitenkant: de pompafdichting.

Statische deel van de seal plaatsen en het meedraaiende deel van de seal op de as schuiven. Het aandrukken en borgen gebeurd met een veer en borgring.

De slipkoppeling:

De dwarspen neemt de koppelingsplaat mee. het propellerhuis gaat daar bovenop. De twee koppelingsplaten worden met een stapeltje van negen schotelveren tegen elkaar gedrukt. Als je met een hand tegen de draaiende propeller komt zal deze koppeling gaan slippen zodat alles en iedereen heel blijft. Een belangrijk onderdeel die ik goed op juiste werking heb gecontroleerd en ook regelmatig zal blijven controleren.

Nu de koppeling in elkaar zit kan de propeller er op:

Stelschroef op de koppeling, bladen er in haken en het geheel opsluiten met de buitenzijde van het huis. Als laatste de stelknop voor de spoed er op en deze klus is klaar. Nu het geheel een nachtje laten trekken onder de vacuum test deksel. Het stemde me gelukkig toen ik 's morgens de zelfde waarde op de manometer waarnam als waaronder ik hem een paar uur eerder had achtergelaten.

De grote dag is aangebroken. Vandaag gaan we het water in. Ik heb nog wat klusjes te doen. Het trekker mechanisme moet nog gemaakt worden en de tijdelijke motoraansturing met reed contact en potensiometer moet nog aangesloten worden:

In een aluminium busje heb ik een staafmagneet gelijmd. Met een schroefje wordt het busje verbonden aan de RVS trekkerstang. Een drukveer houdt de magneet tegen het motorhuis. Het reed contact aan de binnenkant van het huis schakelt de motor aan/uit door die aan de remonderbreker van de motor aan te sluiten. De 5K potensiometer is aangesloten om het toerental van de motor in te stellen.

Alles aansluiten en snel op weg voor het echte werk in de Zegerplas:

Met twee en een halve kilo lood in de neus is de scooter mooi in balans. Brend, Patrick en ik scooteren wat korte stukjes langs de kant en komen steeds met een grote grijns bovenwater. Ik schroef het toerental wat op waarna hij op een lekker tempo door het water gaat. Komende week gaan we naar vinkenveen om in helder water een duurtest te doen met de dataloggers.

vacuümtest deksel

2009-06-23T19:39:00.000-07:00

Zojuist een vacuümtest deksel gedraaid uit 2 cm dik perspex. Overgebleven haakjes erop, manometer er in, de kurk er op en klaar:

Werkt prima. Pompje is groot zat. Vrij vlot ontstaat er in de scooter een flinke onderdruk..

De Accuplank

2009-06-23T14:35:00.000-07:00

Vandaag het accupack in elkaar gezet. Eerst heb ik uit een stevig stuk multiplex een slee gezaagd. Vervolgens heb ik beugels van RVS M6 draadeind gemaakt en de accu op de plank vastgeklemd. De accu opstelling is 2-1-1 omdat ik in de neus de meeste massa denk nodig te hebben:

De twee excentrisch geplaatste blokken dienen als statisch tegenkoppel voor het door de propeller opgewekte draaimoment op de scooter.

Uit m'n berekeningen kwam dat de massa van de scooter 25,8 Kg zou worden. Het is uiteindelijk 26,8 kg geworden. Ik was vergeten de massa van 1 kg voor de accuslee mee te nemen. De accu weegt nu totaal 12,2 kg. Vereiste bodylengte is nu 70 cm. Ik heb deze buis op 78 cm lengte gehouden. Dat betekend als het goed is dat ik nog twee kilo speling heb.

Volgende klus: Vacuümtest deksel.

Afbouwen

2009-06-09T16:06:00.001-07:00

Vanavond ben ik weer wat verder gegaan met dit project. Er zijn de afgelopen maand wat klussen in huis gedaan waardoor er niet veel te melden was.
Vanavond heb ik de montageplaatjes en steunpoten pas gemaakt. Ouderwets bankwerken. Leuk om te doen:

En het begint er al een beetje op te lijken toch?

Montageplaatjes

2009-05-20T15:17:00.000-07:00

Ik heb een last minute ontwerp aanpassing gedaan aan de staartvleugels. @Brend: Sorry!
De plaatjes zoals we die eerst bedacht hadden werken op zich prima maar ik vond het niet geweldig. Vandaag kreeg ik een ingeving: combineer het haakje van de spansluiters met de montage plaat van de steunen!

Een gouden ouwe regel tijdens ontwerpen is het combineren van functies.
Zo gaan we het dus uitvoeren:

Pootjes

2009-05-18T13:02:00.000-07:00

Het lassen van de pootjes ging niet lukken. Helaas. We hebben nu onze toevlucht gezocht in een schroefverbinding. Een plaatje tussen de cone en de pootjes:

Het geheel komt met bolkop inbusschroefjes op de staartkegel.

De schroefas

2009-05-05T14:58:00.000-07:00

De schroefas is gedraaid. Best wel een precisie klusje:

De as maak ik met een splitpen vast aan de motor. Die is al voorzien van een gat door de as.
Ik heb deze as gemaakt van aluminium omdat ik geen RVS kan draaien op mijn hobby draaibankje. Voor m'n gevoel is het stevig genoeg. Een flinke klodder siliconenvet zal de oxidatie moeten beteugelen.

Nu de printjes solderen.

Elektra

2009-04-18T16:45:00.000-07:00

Gisterenavond samen met Pat een flink stuk opgeschoten met de elektra. Alle motoren draaien nu CW, de testprint is opgemeten zodat we daar een print lay-out voor kunnen maken.

Ook heb ik de bedrading in orde gemaakt. Ik heb nu een kabelboom voor o.a. de motorvoeding, besturingprint, noodstop, sensoren en het orakel:

Komende week wil ik de schroefas gaan maken.

Laser show

2009-03-24T14:15:00.001-07:00

Brend heeft een mooi stukje lasersnijwerk laten doen:

De komende dagen gaat hij deze op een shrout schroeven en dan de tail cone er op en hechten. Dan de staart er weer af en rondom aflassen. Een flinke klus.

Hall throttle voor de Kollmorgen motor

2009-03-22T15:45:00.000-07:00

Vandaag is het gelukt om de magneet gevoelige gashandle voor de scooter te maken. Patrick heeft een proefopstelling gemaakt die fantatisch werkt:

Testopstelling traploze regeling from Harry Nak on Vimeo.

Het koste wel wat nachten en weken uitzoeken en rondvragen om deze schakeling werkend te krijgen. Uiteindelijk met behulp van het simulatie programma Multisim een aantal schema's gemaakt die allemaal theoretisch werken. Maar in het echie niet..

Na wat puzzelen bleek de oorzaak de voedingsspanning van de print te zijn. De opamp staat nu tussen een gestabiliseerde -6 en 6 volt. Daarvoor gebruiken we de tweede opamp uit de ic en een spanningsregel IC.
Met drie trimmers is nu de offset, versterking en voedingsspanning te regelen. Pat werkt aan de definitieve versie van de print.

Motoren omkeren

2009-03-18T15:59:00.000-07:00

Pat heeft een proef gedaan met het omkeren van de motoren. Ik had al uitgevogeld hoe dat moest maar het is toch een geruststelling dat het ook in ons geval prima werkt:
Voor de modificatie:

Kollmorgen motor, rotatie CCW from Harry Nak on Vimeo.

Er moeten twee fase draden en twee hall sensor draden omgewisseld worden om de draairichting om te keren:

Na het omkeren:

Kollmorgen motor, rotatie CW from Harry Nak on Vimeo.

4 Staarten CNC gedraaid

2009-03-09T15:13:00.000-07:00

Brend heeft fantastisch werk geleverd. Vier glimmende staartstukken zijn van de week met een CNC machine gedraaid uit zeewater bestending aluminium en mijn mop:

Na wat meten en testen hebben we de vorm van de staartdelen uitgevogeld:

Brend en ik hebben daar een tekening van gemaakt zodat deze met een lasersnijder uit een plaat zeewaardig aluminium gesneden kan worden. Ik heb gelijk een ontwerp voor het handvat in het snijwerk mee laten nemen. Het model is zo gemaakt dat je hierop zowel een T-handle kan maken als een handvat aan de rechter kant. Mogelijkheden om na wat testen de ideale handgreep te maken:

Body works

2009-02-24T17:17:00.000-08:00

Vandaag de neus afgemaakt. Wat epoxy in de uitgeholde bal en het metaalwerk er op:

Van Algemeen

Scooteravondje

2009-02-12T07:58:00.000-08:00

Gisterenavond een gezellig avondje met de drie medebouwers gehad. Onderdelen zijn uitgedeeld en er kan volop gebouwd worden.

pKuiper is al leuk bezig geweest met een Oracle datalogger. Ziet er veelbelovend uit. Mooie interface voor zowel analyse van de gelogde data als real-time presentatie van de gemeten waarden.

Brend heeft mijn mop aluminium onder zijn hoede genomen en pKuiper en ik gaan aan de slag met de soldeerbout.

De taken zijn verdeeld zodat we snel kunnen gaan afbouwen.

The big block

2009-02-08T10:39:00.000-08:00

Vandaag heb ik een start gemaakt met het draaien van het staartstuk van de scooter.
Ik wist dat het een uitdaging zou worden om het veel te grote blok aluminium op mijn draaibankje in te spannen en aan de draai te krijgen. Ik had eerder al een plannetje gemaakt en vandaag heb ik die uitgevoerd. En met resultaat. De truuc is gelukt:

Eerst heb ik drie flinke gaten in het blok geboord met een handboor. De laatste boorgang moest ik met een houtlepelboor boren omdat ik geen metaalboor voor die diameter had. Na wat aanpassingen aan die boor werkte die ook prima.

Daarna heb ik de drieklauw van mijn draaibank los gemaakt en in de drie gaten geplugd. Vervolgens de buitenklauwen uit elkaar gedraaid zodat de drieklauw stevig aan het blok vast is komen te zitten.

Het geheel weer aan de draaibank vast geschroefd en klaar.

Het werkt. Ook zonder ondersteuning van de losse kop zit de mop aluminium muurvast in de klauw.

Met een spiegelbeeld geslepen beitel die ik eerder voor de buis en bowlingbal gebruikt heb kon ik prima de buitenkant van de mop afdraaien naar rond 200mm.

Het draaibankje smoort wel vrij snel waardoor ik de spaan maar 1/3 mm dik kan maken.

Het gaat dus flink wat tijd en geduld kosten om het werkstuk uit dit blok te bevrijden..

Speurtocht naar een schema voor de Hall throttle

2009-02-07T10:27:00.000-08:00

Yeh! Gevonden. Internet rules!
Na een lange en soms frustrerende (sorry..) zoektocht heb ik eindelijk een schakeling gevonden voor mijn magneet throttle. Ik wist dat ik in de goede richting aan het zoeken was. Na eigenwijs door ploeteren wordt je doorgaans beloont:

Ik ga deze Hall sensor gebruiken: KMZ10B/B MAGNETFELDSENSOR
En deze Opamp: http://focus.ti.com/docs/prod/folder.../tlc2272a.html

In dit bestand staat erg veel over toepassingen van deze sensoren: http://www.nxp.com/acrobat_download/...AL_MAG_2-1.pdf

En in dit bestand staat het schema op pagina 10.

Straks de onderdelen bestellen en eens kijken wat het gaat doen.

Onderdelen zijn binnen.

2009-02-04T01:58:00.001-08:00

Vandaag heb ik alle onderdelen die in de VS zijn gekocht in ontvangst genomen. Onderdelen voor vier scooters, vier motoren enz. Vanavond: pakjes avond!

Status update

2009-02-02T10:23:00.000-08:00

Vandaag zijn ook de Anderson connectors afgeleverd in Florida zodat ik direct opdracht heb gegeven om de hele handel te verschepen naar Nederland. Als het goed is zal het deze week hier aankomen. Dan nog even aankijken wat de douane gaat doen.

Deze week krijgt Brend de zeewaardig aluminium moppen van rond 200mm x135 voor de staartkegel binnen.

Ik vond deze mooie moppen van o.a. rond 210 x 300 op Marktplaats voor €25,-. Die kon ik niet laten passeren. Ik heb die als extra ook maar afgehaald. Voor mijn 2e scooter? ;o)

Throttle met een Linear Hall-effect sensor en een externe magneet

2009-01-28T02:02:00.000-08:00

Vanavond met pKuyper wat zitten brainstormen naar een oplossing van het schakel werk. Belooft erg leuk te worden. We denken een geweldige oplossing gevonden te hebben..

Ik kwam dit artikel tegen over het gebruik van een Hall-effect sensor in een throttle van een fietsmotor. Een Hall effect is een magnetisme beïnvloedbare geleider.

Dit bestand geeft uitgebreid uitleg over de mogelijkheden met dit ic-tje.

Als het even mee zit kunnen we zonder een doorvoer de motor traploos accelereren met een trekker als die op een handboormachine.

De elektrotechnische ingenieurs buigen zich nu over de schakeling. Als je een Hall effect voedt met 5 volt zal hij 1-4 volt retour geven. De motoren worden normaal aangestuurd met een 5k potentiometer tussen 5 volt spanning.

Wat we dus nog nodig hebben is een schakeling die van het Hall signaal een lineair verlopend pot spanning maakt. Wat berichtgeving op de verschillende e-bike fora melde dat je met een op-amp IC een volt kan aftrekken van de 1-4 volt. Dan zit je dus met pulsen van 0-3 volt. Die moeten we dan nog versterken met een spanning IC zodat we op de 0-5 volt komen die we zoeken. Deze truc wordt uitgevoerd om een Hall throttle om te bouwen naar een pot throttle.

De rem onderbreker van de motor wil ik met een reed schakelaar gaan schakelen zodat we een noodstop kunnen maken door een tweede magneet aan de buitenzijde weg te trekken.

Zo hebben we dus alle luxe van de motor benut zonder dat we met hoog vermogen relais en andere kwetsbare onderdelen hoeven te werken. Door de geleidelijke acceleratie zal het systeem minder zwaar belast worden. Geen hoge piek spanningen.

Wel de mogelijkheid om tijdens het scooteren even in te houden en de snelheid te fine-tunen zonder te stoppen.

Als de motoren er zijn kunnen we het idee testen. Vandaag zijn mijn accu's binnen gekomen. ;o)

Vermogen prikkers

2009-01-27T02:01:00.000-08:00

De gerenommeerde scooters gebruiken 25A connectoren van Superior Electric om de verbinding tussen de accu en de motor te maken. Deze grap van twee prikkers en twee bussen kost samen €100,-

Dat moet anders kunnen..

Aan de motoren wordt standaard een connector geleverd die niet erg gangbaar is. De SAE Connector:

De ervaring die de fietsscooterbouwers hiermee hebben is niet geweldig. Ze gebruiken liever Anderson connectoren:

Anderson Connectoren.

Ook de eerder genoemde scooter testers gebruiken deze connectoren tot volle tevredenheid. De PP75 zijn pluggen zijn vijf centimeter lang per kant. Ze zijn niet als mannetje/vrouwtje uitgevoerd maar als in elkaar plugbaar spiegelbeeld. Er zijn high detent en low detent pinnen voor te krijgen. De low detent versie is makkelijker losbaar dan de high detent:

Tot 75A voor samen nog geen tientje voor de complete vebinding van vier stekkers. Helaas niet te vinden in Nederland dus ook die maar in de VS gekocht en naar Florida laten zenden.

Body aan het spit

2009-01-25T01:57:00.000-08:00

Vandaag wat uren in de weer geweest met een grote klus: het draaien van de body. Vooral het formaat van de buis ten opzichte van mijn draaibankje is vrij apart.

Ik heb eerst een M12 draadeind van een meter tussen de drieklauw en een boorstatief opgehangen. Een ingeklemd gelagerd wieltje houdt het geheel op z'n plaats. Daarna twee mdf schijven gezaagd en op het draadeind vast gezet tussen moeren en ringen. Die schijven vervolgens op maat gedraaid zodat de buis er strak overheen past. Deze gaan later dienst doen als accu houders. Wat epoxy er over, een verfje en wat m6 draadeindjes.

Tussen de drieklauw en de buis hield ik een kleine ruimte over om de kopse kant van de buis af te draaien. Ook moest ik aan de binnenzijde een inkamering maken zodat het neus en staartstuk mooi past. De buis is iets ovaal.

Daarna de buis omgedraaid en daar nogmaals afgevlakt en ingekamerd.

Ik heb de buis 75cm lang gemaakt. Zo heb ik nog twee kilo beschikbaar voor al het overige binnenwerk zoals elektra en accu slee.

Ik hoop dat het aluminium snel geleverd kan worden. Dat is de volgende klus. In de loop van de volgende week worden mijn accu's geleverd. Ik moet nog even wachten op wat spullen in de US. Die worden ook komende week geleverd. Het wordt steeds leuker.

Pimp my ride

2009-01-24T01:56:00.000-08:00

Omdat ik de zelfde body wil blijven gebruiken heb ik vandaag nog even goed nagedacht over het pimpen van de scooter met NiMh accu's en een 600 Watt MAC motor. De oplossing is gevonden.

4x9Ah/12v Loodgel blokken hebben gezamenlijk een afmeting van 100 x 65 x 600 mm en wegen 11,2 kilogram totaal.

2x13Ah/24v pakketten van 20 F-cellen zijn samen 100 x 100 x 500 mm en wegen dan 10,7 kilogram.

De 600W MAC motor is een halve kilo zwaarder dan de 400W Kollmorgen motor. Perfect qua massa. Om de balans gelijk te houden kan de NiMh accu tien centimeter verder naar voor geplaatst worden. Deze NiMh accu's en een MAC motor kan ik straks dus 1:1 omwisselen met mijn el-Cheapo Loodgel blokken met Kollmorgen motor zonder dat ik daarvoor een andere maat body nodig heb. Erg leuk. Ik ben happy met deze oplossing.

The nose job

2009-01-21T01:49:00.000-08:00

Vanavond ben ik met het bouwen van mijn scooter begonnen. De neuskegel uit een bowlingbal:

Ik heb eerst de bal tussen de drieklauw en de center geklemd. Daarna heb ik met een speciale beitel een kraag op de bal gedraaid en langs die kraag het geheel met een handzaag doorgezaagd. Vervolgens opnieuw met een tussenstuk opgespannen zodat er wat ruimte is om te draaien:

De kern is van een lichte kunststof. Omdat er nogal wat glas in het materiaal van de mantel zit is hij vrij zwaar. Daarom heb ik hem toch maar uitgehold: 1,8 Kilogram op de weegschaal en in de uitgeholde ruimte ging 0,7 liter water.

En zie hier het ruwe resultaat:

Ik heb nog een onderzoekje gedaan naar het schijnbare gewicht van de neuskegel:

De kegel geeft dus precies een kilo opwaartse kracht. Die zal grotendeels door de spansluitingen en de slangenklem aan de buitenzijde weggenomen worden. Perfect dus.

Ik krijg zojuist melding dat al mijn bestellingen voor de scooters zijn aangekomen in mijn suite in Florida. Nog even wachten op wat andere zendingen en het geheel kan opnieuw verpakt in een enkel pakket de plas over komen.. Wordt vervolgd.

Motor aansturing met reed contact en potensiometer

2009-01-15T01:45:00.000-08:00

Nu de onderdelen in de VS onderweg zijn en Brend zorgt voor zeewaardig aluminium moppen voor staartstukken ga ik me richten op de overige onderdelen. De accu was ik al uit. Die is te bepalend voor het ontwerp. Het worden vier 9Ah/12V accu's. Genoeg prik voor ruim een uur cruisen. Dan het schakelen van de motor:

Ik ga deze elektrische scootermotor aan/uit schakelen door gebruik te maken van de rem onderbreker. Die schakelt via de stuurelektronica de motor uit. Dit contact ga ik maken met een reedcontact en een magneet. De magneet wordt aan de trekkerstang naar het handvat verbonden.

Als veiligheid en voor het inregelen van de snelheid en burntime gebruik ik een van buiten in te stellen potmeter van 5K. Die is volledig dicht te draaien zodat de motor stopt. Als het reedcontact niet werkt kan je zo ook stoppen. Ook handig om deze dicht te laten staan tijdens de voorbereiding. Scheelt een berg splitpinnen

Voor transport en tijdens het opladen wil ik in de body onder de neus aan de accu montageplaat een paneel maken met daarop een aan/uit schakelaar, 40A zekering en een poort voor de laadplug.

Op mijn 24v 1,5A lader zit standaard een mannelijke 3 polige XLR connector. Dat is standaard voor al die 24v fietsladers. Daar conformeer ik me aan. Een 3-polige female XLR chassisbus, zekeringhouder en een wipschakelaar gaan dus in het paneel.

Het reedcontact kan ik direct als schakelaar gebruiken. Die schakelt geen vermogen maar maakt normaal gesloten het rem contact.

MyUS.com

2009-01-13T01:38:00.000-08:00

Ik heb een MyUS.com account aangemaakt om de onderdelen voor vier scooters in een enkele zending over te laten komen.

Vier verschillende leveranciers leveren onderdelen aan een virtueel adres in de US. Daar wordt alles uitgepakt en in een zo klein mogelijke doos gepropt. Die gaat dan voor een mooi tarief de plas over.

Voor het draaiwerk heb ik wat grappen uitgewerkt zodat ik op mijn draaibankje grote werkstukken kan draaien. Een speciaal inspan stuk voor de body en een draaiplan voor de werkstukken.

Opstelling van de accu's

2009-01-09T01:36:00.000-08:00

Om een statisch tegenkoppel te maken plaats ik de accu's excentrisch in lijn achter elkaar. Motor en schakelwerk is vonkvrij en volledig gepot. Ik maak geen aparte kamer voor de motor.

Trigger stuff

2009-01-08T01:33:00.000-08:00

Nu de definitieve vorm redelijk uitgewerkt is wordt het tijd om na te gaan denken over de details. Een van die details is de handgreep en de trekker om de motor te starten en te stoppen. Ik heb wat uitvoeringen bekeken:

Submerge:

+ Mooie houding en een eenvoudige greep.

- trigger houtje touwtje.

Gavin:

+ Mooie greep. Jammer dat hij niet 90 graden gedraaid is..

- Slechte houding en trigger houtje touwtje.

Suex:

+ Goede houding en stevig.

- Lelijk, complex en veel scherpe delen.

Salvo:

+ Eenvoudige greep en een goede houding.

- Veel uitstekende schroeven en andere onderdelen.

Dive-Xtras:

+ Trigger eenvoudig en hufter proof.

+ Goede houding

Bonex:

+Eenvoudig ontwerp. Read contact bij handgreep.

-Twee extra afdichtingen.

Hollis:

Idem als Dive-Xtras.

Meten is weten

2009-01-07T00:37:00.000-08:00

Om de motor en accu te monitoren wil ik wat meet instrumenten in de scooter plaatsen. Zo kan ik zoeken naar de optimale instellingen zoals het toerental en de spoedhoek van de prop. Maar ook de afstand die ik met bepaalde instellingen kan scooteren.

De testers van de Tahoebenchmark gebruikte voor hun testen de volgende recorders:

Medusa Oracle Data Recorder en de BnB Digital Power Recorder 100

Zie dit artikel: Review: Medusa Oracle power recorder - The Dive Matrix Forums

In de RC wereld worden deze sensoren al jaren gebruikt.

Ik bestel een Medusa Research Oracle.

Met name de mogelijkheid om naast verbruik ook nog twee temperaturen (accu en motor) te monitoren en het RPM van de motor te loggen vind ik een ideale toevoeging in het geheel.

Ik kan hiermee ook een testopstelling maken en real time de temperatuur, toerental en vermogen monitoren en de grenzen opzoeken zonder iets te slopen.

Ook dit komt uit de States dus shippen we in het geheel mee.

Het definitive ontwerp

2009-01-06T00:49:00.000-08:00

Laatste plaatjes voor het echte werk gaat beginnen:

En de race uitvoering:

De bowlingbal

2009-01-05T17:13:00.000-08:00

Eisen voor een goede neuscone:
1. Druk bestendig.
2. Stoot bestendig.
3. kras bestendig.
4: Goedkoop.
5: Rond 200 mm. en van kusntstof.

Oplossing:

Het gaat mij om een twee centimeter dikke buitenschil. Het binnenste kan er zo uitzien:

Tweedehands van marktplaats.. Rond 215mm. Hahaha! Het wordt steeds leuker.

De speer

2009-01-05T17:12:00.000-08:00

Dit is ons "black" project voor de scooterrace. De speer.

Massa en schijnbaar gewicht

2009-01-04T17:09:00.000-08:00

Het wordt steeds leuker:

Ik heb nu alles met het programma Rhino in 3D uitgewerkt. Ik kan nu vrij eenvoudig overal de massa van bepalen. Ik dacht in de eerste opzet dat de tail erg zwaar zou zijn. Dat valt dus alles mee: 0,5 Kilogram negatief onderwater.

Dat biedt mogelijkheden voor een uitbreiding van de capaciteit: 6 x 9Ah/12V > 27Ah/24V.

De massabepaling hou ik bij in het volgende spreadsheet:

spreadsheets.google.com

De schroefas

2009-01-04T17:07:00.000-08:00

Mogelijk maak ik nog een stolp om de motor heen. Maar de electronica is volledig gepot en de rest is te drogen:

De accu's vinden zeewater ook niet vervelend.

Uithollen is misschien toch te doen.. De opening is ruim genoeg. Speciaal kotter beiteltje slijpen en het moet lukken.

Het wordt steeds leuker

2009-01-02T17:04:00.000-08:00

Ik was vannacht aan het speuren en vond eerst deze melding: Kollmorgen motors

Nog wat verder speuren en daar was de oplossing: Hi-Koll 400w 24v motors for USPD, Lashout, & custom systems V is for Voltage Community

Nu kunnen we dus de CCW Kollmorgen motor van $75,- gebruiken en aanpassen zodat we hem CW kunnen inzetten: 400 Watt - High Torque Kollmorgen Brushless 24 Volt Electric Scooter Motor - In Stock Dec 15, 2008!

De vier 9Ah/12V loodgel accu's (24V/18Ah) zijn ook al El Cheapo maar top kwaliteit: €85,- totaal. BFS 12-9HR 9Ah-12V Onderhoudsvrij AGM Accu soort Batteries Direct Webshop

"Onderhoudsvrij en positieonafhankelijk door de opbouw met nieuw ontworpen grids uit lood-calcium. Optimaal voor parallelle cyclus- en stand-by-werking. Zeer goed herstel na diepontlading - Hoge capaciteit - Geringe interne weerstand - Bestand tegen hoge stroomsterktes - Geringe zelfontlading.

Ontwikkelt voor een levensduur van 5 tot 7 jaar bij 20oC, conform Eurobat."

Deze zijn relatief licht gewicht en kunnen ook naast elkaar in de buis. Ik wil eerst vier achter elkaar proberen en die excentrisch plaatsen zodat er statisch tegenkoppel ontstaat. (Goede tip Roel.) Mocht er wat onbalans zijn kan ik altijd nog een of twee van de vier accu's naast de anderen schuiven.

Vier 12 Ah's(24V/24Ah) wordt te zwaar. En die hebben dan ook nog minder capaciteit dan zes 9Ah's (24V/27Ah).

Het venijn in de staart

2008-12-31T17:01:00.000-08:00

Twee filmpjes die inzicht kunnen geven over de opbouw van de afdichting, veiligheid slipkoppeling en verstelbare propeller:

Snelheid regelen

2008-12-30T16:58:00.000-08:00

Zowel de spoed van de propeller (schroef) als de motor is traploos in te stellen. De motor van 0 tot 3000 RPM. De prop is gemaakt voor zo'n 1000 RPM. De motor is wel vrij krachtig voor de prop. De bladen kunnen verstevigd worden met een stalen schroef in de kern:

Motoren: Kollmorgen vs Mac.

2008-12-30T16:54:00.000-08:00

We zijn weer een stuk verder. De motor wordt een afgeleide van die eerder genoemd is. Die BMC blijkt een storingsgevoelige motor van vier jaar geleden te zijn. Na wat contact met zelfbouwers van gemotoriseerde fietsen en scooters zijn we tot de conclusie gekomen dat we de keuze mogen maken tussen de betrouwbare 400 Watt Kollmorgen of de 600 Watt Mac. De Mac laat ik liever op NiMh lopen omdat die op vol vermogen ook veel van de accu vraagt. Ik ga voor de Kollmorgen op vier 12V/9Ah loodaccu's:

Kollmorgen 400 Watt.

MAC 600 Watt.

Het mooie van deze oplossing is dat ik altijd het geheel kan pimpen met de Mac en NiMh accu's. Volgens de kenners is de Kollmorgen al krachtiger en zuiniger dan de Gavin. Komende dagen ga ik alles bestellen.

Motoren: BMC 600 CW Curie

2008-12-15T16:28:00.000-08:00

Dit soort motoren wil gebruiken: Borstelloze 400/600 watt pannenkoek motoren:

Producent: Brushless permanent magnet electric motors for automotive, aerospace, medical, military, industrial, exporter of Brushless permanent magnet electric motors for automotive, aerospace, medical, military, industrial products, manufacturer of Brushless p

De modellen van deze producent: Brushless permanent magnet electric motors for automotive, aerospace, medical, military, industrial, exporter of Brushless permanent magnet electric motors for automotive, aerospace, medical, military, industrial products, manufacturer of Brushless p

Tekening van de motor: http://bmcus.com/images/12530C-36f.pdf

Toepassing op fietsen:
BMC600
MegaMotor
600 Watt BMC Super Torque Currie Electric Bike Motor

Test met traploos toerental:

Kollmorgen 400W Motor Running

Video of the BMC Mac 300W Bike motor

Warmte voer je af door de motor op het aluminium lagerhuis te schroeven die watergekoeld is..

Hier nog wat motoren die kunnen:
Brush & Brushless Motors - 24v - 36v - 48v Controllers - Coversion Kits
http://www.evdeals.com/Motors.htm

Losse schroefas voor standaard Curie motoren

2008-12-12T16:26:00.000-08:00

Een borstelloze motor heeft aan de rotor sensoren om de puls timing te bepalen. Gavin enz gebruiken sleepcontact motoren.

Er zijn wat voordelen aan een losse schroefas:
1. Je kan de scooter zonder elektrische onderdelen onderwater testen.
2. Een andere motor is eenvoudig te plaatsen.
3. Positie van de motor in de body is te varieren.
4. ophanging van de motor is minder kritisch i.v.m. de mechanical seal.

Pompasafdichting

2008-12-12T16:18:00.000-08:00

De as dicht ik af met een door veer- en waterdruk dichtgehouden pompseal: http://www.pomp.nl/mechanicalseals.pdf

Het model op pagina twee.

De commerciele scooters laten de motoren bouwen met de schroefas in de motor. Die luxe heb ik niet. Ik denk aan een losse schroefas met twee lagers en de seal in de staartkegel. In de body koppel ik dan de motor aan de schroefas.

Kentallen en concept ontwerp

2008-12-11T16:12:00.000-08:00

Gavin scooters zijn ontworpen voor een snelheid van 2,5 knopen. (x 0,515 =) zo'n 1,3 meter per seconde. GI is nu bezig met nieuwe motoren zodat 3 knopen of 1,5 meter per seconde de topsnelheid wordt. Daarbij wordt dan zo’n 20-30 Ampère verbruikt. Testen geven aan dat een Gavin op normale snelheid zo’n 400 Watt moet leveren om een technisch duiker met minimale uitrusting door het water te sleuren.

Motoren:
Hierin is in de afgelopen jaren een enorme sprong vooruit gemaakt met de komst van elektrisch aangedreven fietsen. Die gebruiken 24 tot 48 Volt gelijkstroommotoren in het bereik van 400 tot 1000 Watt. Omdat deze motoren kompact, stil, zuinig en onderhoudsvrij moeten zijn worden hiervoor vooral elektronisch geregelde borstelloze gelijkstroommotoren gebruikt. Die kosten een aantal jaar geleden duizenden euro’s maar nu kunnen we ze al voor minder dan een paar honderd euro kopen.

Toeren:
Een Gavin draait met 1100 omwentelingen per minuut. De spoed van de propellerbladen is instelbaar zodat daarmee de snelheid en dus het vermogen kan worden ingesteld.
Een fietsmotor kan traploos van 0 naar 3000 RPM geregeld worden door aan een potmeter te draaien. De nieuwe generatie scooters gebruiken ook deze krachtige motoren met regelbaar toerental. Een goed voorbeeld is de Cuda scooter van http://www.dive-xtras.com. Die doet het niet slecht in deze test: Tahoebenchmark

Accu:
Als accupack wil ik gasdichte loodgel accu’s gebruiken in een slanke body. Goedkoop, betrouwbaar en duurzaam. Door de body diameter te beperken kan ik zelf de neus en staartkegels draaien en zal de weerstand wat minder zijn. De lengte zal dan wel iets groter worden dan een Gavin body.

Shroud, propeller constructie, lagers en mechanical seals koop ik kant en klaar in. Die kosten vallen me alleszins mee.

Probleem is dat er twee zendingen uit de US moeten komen zodat ik nog niet goed in beeld heb wat dat gaat kosten. Ex verzenden enz. zit ik nu op nog geen 600 euro.

Zelfbouw scooter project winter 2008-2009

2008-12-11T15:54:00.000-08:00

Na wat tochtjes met een Gavin DVP of onderwaterscooter was ik verkocht: Scooter zijn echt gaaf speelgoed en je kan er op plaatsen komen waar je anders alleen maar van kan dromen.
Probleem is dat die dingen best wel kostbaar zijn. Nu heb ik ervaring opgedaan met een paar andere knutsel projecten en ik heb een draaibankje staan. Na wat vooronderzoek heb ik besloten dat ik voor minder dan €1000,- een serieus model scooter kan bouwen die aan mijn hoge eisen voldoet.

Met behulp van een een aantal duikforum vrienden (pKuyper, DuikRob en ScubaRoel ) ben ik al een aardig eind op weg.
Tijdens het ontwerpen en bouwen zal ik regelmatig wat posten zodat we wat van elkaar kunnen opsteken.

Omdat het een vrij lang draadje zal worden hou ik een index bij zodat je snel naar een bepaalde fase in het project kan springen.

Met vriendelijke groet, Peer.

Van Algemeen