Winterse wrakduik

Wrakduiken in het Oostvoornsemeer. Vroeger de roemruchte doorgang richting de Rotterdamse haven. Cor, Edmund, Ferry en Peter trotseerden de kou voor een Hollandse wrakduik.

«Kou is een emotie.. Zit tussen je oren!» grapt mijn duikmaat als we over een zon overgoten Oostvoornemeer kijken. Het is negen graden onder nul.

Ik probeer me een voorstelling te maken hoe het hier vroeger geweest moet zijn. Voor onze voeten ligt een waar scheepskerkhof onder het zand verscholen. In het verleden was hier de beruchte ondiepe passage van de Noordzee, naar de haven van Rotterdam. Op deze plek verloren 14 zeelieden het leven toen het stalen stoomschroefschip Littlebeck in zwaar weer vastliep, en door de golven overwonnen werd. Zeventien jaar later, in 1903, strandt de stoomtrawler Germaine op dezelfde zandbank in de Maasmonding en verliest eveneens het gevecht tegen de elementen.

   

De restanten van deze schepen zijn ons doel voor vandaag. De stoommotor van de Germaine is het anker van de grote gele boei oost van ons. Het plan is om bij deze boei af te dalen en over de bodem terug naar de steiger van slag Baardmannetje duiken. We maken ons klaar voor de duik. Er wordt extra onderkleding aangetrokken en extra lood op de set geplaatst. Ook gebruiken we vandaag drooghandschoenen om de handen comfortabel warm houden.

Afgesproken wordt dat we na maximaal 45 minuten de terugweg aanvangen. We verwachten dat ons na de duik nog een fikse afkoeling te wachten staat.

  

Het water is lekker helder als we met z’n vieren naar de boei zwemmen. Aan de oppervlakte kunnen we delen van het wrak al zien liggen. Na het afdalen ontspan ik me met een zucht en realiseer me dat dit de genomen moeite dubbel en dwars waard is. Wat is het prachtig om in het heldere water tussen al de wrakdelen rond te scharrelen. Het motorblok is een groot herkenbaar apparaat waarvan de krukas open en bloot te bezichtigen is. Dit is het meest oostelijk gelegen deel van het wrakveld.

   

    

Een stukje west komen we bij de kiel van de Germaine. Grote stukken beplating en spanten komen uit de diepte over de zandhelling omhoog. De schroef ligt beneden naast de kiel wat verborgen in het zand. Op de weg naar boven steken her en der stukken staal uit het zand. Boven ons breken de zonnestralen door de oppervlakte en met het groen blauwe water maakt dit het plaatje betoverend. Een teamlid steekt zijn duim omhoog wat voor ons alle vier betekent dat we terug naar de steiger gaan. Ondiep duiken we langs de brokstukken van de Littlebeck.

  

Alleen de uit het zand stekende wrakstukken herinneren nog aan de ramp van ruim een eeuw geleden. Onder de steiger worden we begroet door twee forellen. Deze vissoort is in het meer uitgezet en kan zich, ondanks het hoge zoutgehalte van de plas, redelijk handhaven.

  

Als we het water uitstappen, wordt één van ons direct door de kou gegrepen. Een lek droogpak blijkt de reden te zijn van de duim. We strippen hem uit zijn natte kleding en helpen hem in een warm kloffie te komen. Gelukkig had hij op tijd aangegeven de duik af te breken. Onder deze omstandigheden moet je onderkoeling serieus nemen. We trekken onze stijf bevroren pakken uit en kruipen even later de warme auto’s in. Bij slag Stormvogel sluiten we de duik af met een lekker warm hapje eten en drinken. De geschiedenis van de wrakken, de weersomstandigheden en het prachtige onderwaterpanorama maken ook van deze duik in de winter een bijzondere ervaring.

Foto's: Cor Kuyvenhoven

Opvoeren

Ik ga mijn scooter definitief een upgrade geven met vier van deze accu’s:

24V 10AH V2.5 LiFePO4 Battery Pack





Die passen perfect in de scooter en is zowel als 24v als 48v in te zetten.

Ook kan ik dan een mini speer/wrak mobiel maken met twee accu’s i.p.v. vier.

Mail uit China:

Hi Peter,

Thanks for your email.
Yes, we can make our v2.5 24v20ah pack in that size, 100x105x300mm.
105mm x Wortel 2 geeft ongeveer 150mm diagonaal. Het past dan goed in de body van rond 174mm. Lengte van 600mm is ook geen probleem.

Dus twee lange slanke 24v20Ah paketten is zonder extra kosten mogelijk. Scheelt weer $140 ten opzichten van vier keer 10Ah. Verzenden zal iets van $200 pp gaan kosten.

Polen een spoelen

Vanavond wat interessante site's doorgenomen over de werking en het zelf bouwen van borstelloze motoren:

Gertjan Kool brushless projecten

Powercroco brushless motoren selber konstruieren und bauen



Onze Kollmorgen heeft 16 magneetpolen op de rotor en 18 spoelen op de stator. In de eerder geplaatst filmpjes op pagina 55 wordt in het eerste filmpje door de auteur verteld dat er 16 polen in de oude magneet verborgen zitten en even zoveel in de nieuwe. Op het eind van het tweede filmpje kan je de rotor en stator goed tellen.



Men zegt dan dat het een 18N/16P borstelloze motor is. Dat is een normale verhouding.



Terug naar onze RPM meting met de Oracle datalogger.

Ik had hem de afgelopen duiken op zes polen staan. Dan wordt gemiddeld 1700 RPM gelogd. 16 Pulsen per rotatie in plaats van 6 geeft dus 1700 * 6/16 = 640 RPM onderwater.

Dit zijn twee mod's die ik nog kan doen met deze low bud motor. Externe cotroler en dan op hoog voltage en sterkere magneten plaatsen:

Burn time

Nadat we de eerste tochtjes met onze scooters gemaakt hebben kunnen we wel concluderen dan de motor voorlopig sterk genoeg is. Het toerental onderwater is steeds gelijk. Zo'n 550 RPM. Ik denk dat dit het maximaal door de motor te leveren toerental is met volledige spoed en D12-droogpak duiker. Ik kan nu goed meekomen met Gavin's en DiveX Sierra scooters.



Met de loodgel accu's kunnen we zo'n 50 minuten scooteren. In die tijd kunnen we ongeveer twee kilometer afleggen. Dat is voor de komende maanden meer dan voldoende gezien de water temperatuur. Maar voorzichtigaan gaan we wel op zoek naar meer burn time.



Een zoektocht op het internet leverde een goede site op van een producent van NiMh accu's voor o.a. scooters: Rabbit SuperCells



Die is zo vriendelijk om ook de technische tekeningen van die accupacks te publiceren. Nu is dat geen rocket science maar toch..











Nu nog de M-size NiMh batterijen van 25Ah+ /stuk zien te vinden. Ze zijn op dit moment overal out of stock..

De Zeelandbrug: 3e pijler.

Vandaag met Christian een erg mooie duik naar de derde pijler van de zeelandbrug gemaakt.







Geweldig om bij de pijlers door die scholen harders te varen! Ook nog pijlinktvissen gezien. Hier het datalog van deze duik:







Het eerste stukje werd de motor zwaar op de proef gesteld omdat ik Cork naar de tweede pijler gesleept heb..

Dreischor: parking - molens - parking

Gisteren heb ik samen met pKuyper een mooie tocht in de Grevelingen gemaakt met onze zelf gemaakte scooters. Van de reef balls langs het gemaal naar de molens en weer terug. Een stuk van twee kilometer. We kunnen toch wel concluderen dat deze accu's 50 minuten burn time kunnen leveren. Leuk voor deze stukjes langs de kant maar onvoldoende voor het echte werk:

Dit was trouwens mijn hightech oplossing om snel en nauwkeurig te bepalen hoeveel trimlood nodig is en waar ik dat in de scooter moet plaatsen:

Koppelingsplaatjes gieten

pKuyper heeft tijdens het testen zijn slipkoppelingsplaat versleten. Dat was te verwachten omdat die vaker blijken te sneuvelen. Zeker als de slip wat te veilig staat afgesteld. In een eerder bericht gaf Gertje terecht aan dat dat een zwak onderdeel is. Bij de WKPP en EKPP gebruikt men aluminium replica's die tegen een stootje bestand zijn. Die alu platen zijn echter alleen voor Gavin propellers te krijgen en die zijn dan twee keer zo duur als een complete propeller van Dive-x.. Wij zochten dus een oplossing en die heb ik gevonden: Een replica van tin.



Dat materiaal is naar mijn verwachting voldoende sterk en laat zich bij lage temperatuur prima gieten. Ik heb als ventje al wat ervaring opgedaan met tin en lood gieten. Als fanatiek visser maakte ik mijn eigen kunstaas en werplood. Ik maakte toen mijn mallen van gips. Dus ik ben met die beproefde methode aan de slag gegaan met deze mal als resultaat:







Helaas kreeg ik ze niet vochtvrij waardoor tijdens het gieten stoom ontstaat wat door de tin heen opborrelt. Het resultaat was niet bruikbaar. Opzoek naar ander mal materiaal dus.



Via een modelbouwgroep op het internet kwam ik in contact met FormX. Specialisten op dit terrein. Een belletje naar die heren maakte me duidelijk dat hittebestendig siliconen met titanium harder de oplossing is in dit gevalletje. Afgelopen week een pot van die handel aangeschaft en aan de slag daarmee. Werkelijk pracht materiaal voor deze klus:







Nu een etmaal laten uitharden en dan gaan we wat tin er in gieten.. Epoxy kan er ook in. Ik ben benieuwd.

De laatste loodjes

Dit weekend heb ik mijn scooter afgemaakt en uitgetest. Hier een verslagje van de afgelopen dagen.



De werkzaamheden begonnen met het in elkaar zetten van het motorhuis:



Om de boel netjes in elkaar te houden gebruik ik nogal wat smeerseltjes: kopervet, thermische contactpasta, Locktite en siliconenvet.





Met een splitpen de as borgen op de motoras, lager er in, koelpasta op het contactvlak en met m6 draadeinden en dopmoeren de motor op het huis vast gezet.



De buitenkant: de pompafdichting.



Statische deel van de seal plaatsen en het meedraaiende deel van de seal op de as schuiven. Het aandrukken en borgen gebeurd met een veer en borgring.



De slipkoppeling:





De dwarspen neemt de koppelingsplaat mee. het propellerhuis gaat daar bovenop. De twee koppelingsplaten worden met een stapeltje van negen schotelveren tegen elkaar gedrukt. Als je met een hand tegen de draaiende propeller komt zal deze koppeling gaan slippen zodat alles en iedereen heel blijft. Een belangrijk onderdeel die ik goed op juiste werking heb gecontroleerd en ook regelmatig zal blijven controleren.

Nu de koppeling in elkaar zit kan de propeller er op:



Stelschroef op de koppeling, bladen er in haken en het geheel opsluiten met de buitenzijde van het huis. Als laatste de stelknop voor de spoed er op en deze klus is klaar. Nu het geheel een nachtje laten trekken onder de vacuum test deksel. Het stemde me gelukkig toen ik 's morgens de zelfde waarde op de manometer waarnam als waaronder ik hem een paar uur eerder had achtergelaten.



De grote dag is aangebroken. Vandaag gaan we het water in. Ik heb nog wat klusjes te doen. Het trekker mechanisme moet nog gemaakt worden en de tijdelijke motoraansturing met reed contact en potensiometer moet nog aangesloten worden:





In een aluminium busje heb ik een staafmagneet gelijmd. Met een schroefje wordt het busje verbonden aan de RVS trekkerstang. Een drukveer houdt de magneet tegen het motorhuis. Het reed contact aan de binnenkant van het huis schakelt de motor aan/uit door die aan de remonderbreker van de motor aan te sluiten. De 5K potensiometer is aangesloten om het toerental van de motor in te stellen.



Alles aansluiten en snel op weg voor het echte werk in de Zegerplas:





Met twee en een halve kilo lood in de neus is de scooter mooi in balans. Brend, Patrick en ik scooteren wat korte stukjes langs de kant en komen steeds met een grote grijns bovenwater. Ik schroef het toerental wat op waarna hij op een lekker tempo door het water gaat. Komende week gaan we naar vinkenveen om in helder water een duurtest te doen met de dataloggers.

vacuümtest deksel

Zojuist een vacuümtest deksel gedraaid uit 2 cm dik perspex. Overgebleven haakjes erop, manometer er in, de kurk er op en klaar:







Werkt prima. Pompje is groot zat. Vrij vlot ontstaat er in de scooter een flinke onderdruk..

De Accuplank

Vandaag het accupack in elkaar gezet. Eerst heb ik uit een stevig stuk multiplex een slee gezaagd. Vervolgens heb ik beugels van RVS M6 draadeind gemaakt en de accu op de plank vastgeklemd. De accu opstelling is 2-1-1 omdat ik in de neus de meeste massa denk nodig te hebben:







De twee excentrisch geplaatste blokken dienen als statisch tegenkoppel voor het door de propeller opgewekte draaimoment op de scooter.







Uit m'n berekeningen kwam dat de massa van de scooter 25,8 Kg zou worden. Het is uiteindelijk 26,8 kg geworden. Ik was vergeten de massa van 1 kg voor de accuslee mee te nemen. De accu weegt nu totaal 12,2 kg. Vereiste bodylengte is nu 70 cm. Ik heb deze buis op 78 cm lengte gehouden. Dat betekend als het goed is dat ik nog twee kilo speling heb.



Volgende klus: Vacuümtest deksel.